Μια σύντομη ιστορία του queer1 κινήματος
Το θέμα της φετινής παρέλασης για την τιμή των gay2 (gay pride parade) είναι: «η Ιστορία μας – το Μέλλον μας». Αν όμως διαβάσει κανείς το επίσημο προπαγανδιστικό κείμενο, θα νομίσει ότι δεν έχουμε ιστορία πριν το 1960 και ότι το μέλλον μας αποτελείται από χαζοχαρούμενους ανθρώπους που ψωνίζουν, παντρεύονται και καταλήγουν στο τέλος επίσκοποι. Οι προηγούμενες γενιές queers μας υπενθυμίζουν διαρκώς πως το μέλλον και η ελευθερία μας δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένες με τον καταναλωτισμό μέσα στα πλαίσια του καπιταλισμού. Γι’ αυτούς που δεν φιλοδοξούν να ζουν σε ένα χλιδάτο διαμέρισμα, που δεν μπορούν να φανταστούν κάτι χειρότερο από το να παντρευτούν και να νοικοκυρευτούν και που προτιμούν να κινούνται με ποδήλατο από το να αποκτήσουν κάρτα μέλους σε ένα γκλαμουράτο γυμναστήριο, ακολουθεί μια (σύντομη) εναλλακτική ιστορία της πορείας των queer.
Το Λονδίνο ανέκαθεν αποτελούσε καταφύγιο για τους φυγάδες και τους παράνομους που αποζητούσαν την ελευθερία και την ανωνυμία που εκείνο προσφέρει. Η δυνατότητα δημιουργίας μιας αυτόνομης κοινότητας, μακριά από και ενάντια σε παραδοσιακούς ηθικούς και οικογενειακούς δεσμούς, αποτελούσε τη βασική αιτία έλξης από τον δέκατο έβδομο μέχρι και τον εικοστό πρώτο αιώνα. Το sex ήταν το επίκεντρο μιας νέας πολιτικής και μιας νέας ηθικής των κοινοτήτων που βασίστηκαν πάνω στο ζήτημα της επιθυμίας. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα που μπορεί να δώσει κανείς όπως τα Molly Houses στο Λονδίνο του δεκάτου ογδόου αιώνα. Αυτά ήταν μέρη όπου συναντιόντουσαν άντρες για να πιουν, να συνευρεθούν και να κάνουν sex με έναν ιδιαίτερο, θηλυπρεπή τρόπο. Το 1972 οι Κοινότητες για την Αναμόρφωση των Ηθών (Societies for the Reformation of Manners) οργάνωσαν πολλαπλές επιδρομές σ’ αυτά τα στέκια που είχαν ως αποτέλεσμα τουλάχιστον τρεις άνδρες να κρεμαστούν για σοδομισμό στο Tyburn. Ας έχουμε λοιπόν στο νου μας όταν περνάμε από το Marble Arch, ότι εκεί το κράτος δολοφόνησε αδελφές.
Το 1950 δημιουργήθηκαν οι πρώτες οργανώσεις για την απελευθέρωση των ομοφυλοφίλων στον αγγλόφωνο κόσμο. Κατά βάση αυτές οι ομάδες μάχονταν για αξιοπρέπεια προσπαθώντας να κερδίσουν τη συμπάθεια των φιλελεύθερων της μεσαίας τάξης. Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο οι queers όπως και οι κομουνιστές διώκονταν ως εχθροί της «ελευθερίας» αλλά κάτι τέτοιο ίσως δε θα’ πρεπε να μας κάνει εντύπωση. Τα πράγματα όμως επρόκειτο να αλλάξουν. Ο gay ακτιβισμός των δεκαετιών του ‘60 και του ‘70 θα γίνει πιο επιθετικός. Σε αντίθεση με τις μετριοπαθείς προσπάθειες για νομικές αλλαγές του παρελθόντος, οι προκλητικοί πια ακτιβιστές απαίτησαν την τιμή της σεξουαλικότητάς τους. Το Gay Liberation Front (Μέτωπο για την Απελευθέρωση των Gay) ιδρύθηκε στη Νέα Υόρκη το 1969 και έναν χρόνο αργότερα στο Λονδίνο, και δεν μοιάζει σε τίποτα με τα αντίστοιχα σημερινά λόμπι καλοταϊσμένων επαγγελματιών. Ζητούσαν σεξουαλική απελευθέρωση και όχι ισότητα στα πλαίσια που θέτει η κοινωνία των ετεροφυλόφιλων. Η πρώτη gay διαδήλωση έγινε το 1970 στο Highbury Fields στο βόρειο Λονδίνο ενάντια στην σύλληψη από την αστυνομία ατόμων που ψωνίζονταν. Το Αύγουστο του 1971 το GLF έκανε τη πρώτη του πορεία μέσα από το κεντρικό Λονδίνο και τον Ιούλιο του 1972 έλαβε χώρα η πρώτη εβδομάδα για την τιμή των Gay στο Λονδίνο. Έληξε με μια δυναμική πορεία 2000 ατόμων στο Hyde Park. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αρχής του 70, οι gay ακτιβιστές δημιούργησαν έναν σημαντικό αριθμό από κοινότητες και καταλήψεις κοινωνικών κέντρων. Υπήρχε η κοινότητα των Radical Queens στο Colville Gardens, στο Earls Court και στο Benthal Rouge στο ανατολικό Λονδίνο. Το 1998 και 2002 οργανώθηκε το Queeruption σε κατειλημμένα μέρη στο Λονδίνο. Το queeruption είναι μία συνεύρεση των queers από όλες τις σεξουαλικότητες, για ανταλλαγή ιδέων, οραμάτων αλλά και οργάνωση κοινών δράσεων.
Κεντρικός άξονας του queer ακτιβισμού όλες αυτές τις δεκαετίες είναι η αντίδραση σε κάθε είδους ομοφοβικές επιθέσεις στους χώρους, στα σώματα και στις ζωές μας. Το GLF δημιουργήθηκε ως επακόλουθο των διαδηλώσεων του Stonewall, τον Ιούνιο του 1972, όπου queers αντέδρασαν δυναμικά σε μια επιδρομή της αστυνομίας στο bar Stonewall Inn στη Νέα Υόρκη. Αμερικάνοι/ες queers διαδήλωσαν και πάλι δέκα χρόνια αργότερα στο Σαν Φρανζίσκο. H White Night (νύχτα του White), ήταν σειρά διαδηλώσεων αντίδρασης στην ετυμηγορία του δικαστηρίου που δίκαζε την υπόθεση ανθρωποκτονίας του Dan White, ο οποίος είχε πυροβολήσει έναν ντόπιο gay πολιτικό. Εκείνη τη νύχτα κάηκαν ουκ ολίγα περιπολικά και τουλάχιστον μια ντουζίνα μπάτσοι στάλθηκαν στο νοσοκομείο. Όπως χαρακτηριστικά φώναζε μια ομάδα queer ακτιβιστών οι Queer Nation “Queers Bash Back” (οι Queers ανταποδίδουν τα χτυπήματα με δύναμη).
Στη Βρετανία, μια από τις μεγαλύτερες επιθέσεις στις ζωές μας ήταν η εισήγηση του νομικού πλαισίου Section 28, οποίος απαγόρευε από τις τοπικές αρχές την «ηθελημένη προπαγάνδιση της ομοφυλοφιλίας». Ο νόμος στην ουσία του ήταν αναποτελεσματικός αλλά παρόλα αυτά εξέφραζε μια ιδεολογική επίθεση στη σεξουαλική διαφοροποίηση. Αυτό προκάλεσε μια τεράστια οργή από μέρους των queers. Δέκα χιλιάδες άτομα έκαναν πορεία ενάντια στο νόμο στο Λονδίνο και διπλάσιοι στο Μάντσεστερ. Στις 2 Φεβρουαρίου 1988 μια ομάδα από λεσβίες ακτιβίστριες εισέβαλε στη βουλή των λόρδων κατά τη συνεδρίαση για το νέο νόμο. Στις 23 Μαΐου δε, μια μέρα πριν το νομικό πλαίσιο Section 28 ψηφιστεί και γίνει νόμος, λεσβίες ακτιβίστριες διέκοψαν τη ζωντανή αναμετάδοση του δελτίου ειδήσεων των 6’’ του BBC. Το Φεβρουάριο του 2000, ομάδα γυναικών που δρούσε με το όνομα Lesbian Avengers ανέλαβε δράση ενάντια στην εταιρία λεωφορείων Stagecoach, της οποίας ιδιοκτήτης ήταν ο Brian Souter, ο οποίος χρηματοδοτούσε την καμπάνια ενάντια στην ανάκληση του πλαισίου Section 28 στη Σκοτία. Η ομάδα αυτή σταμάτησε ένα λεωφορείο της εταιρίας στην πλατεία Picadilly στο κέντρο του Λονδίνου και το έβαψε ολόκληρο με ένα κραχτό ροζ χρώμα.
Επιθετική δράση έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για να προβληθεί η αδιαφορία των κυβερνήσεων και η απληστία των φαρμακευτικών εταιριών προς την πανδημία του AIDS. Το 1987 άτομα με AIDS και queers ακτιβιστές, έφτιαξαν την ACT-UP (Aids Coalition To Unleash Power: Συμμαχία για την Απελευθέρωση της Δύναμης κατά του Aids). Η πρώτη της ενέργεια στην Νέα Υόρκη ήταν μια μαζική αναπαράσταση θανάτου στη Wall Steet σε ώρα αιχμής. Κάποια άλλη στιγμή διέκοψαν τις οικονομικές συναλλαγές στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Στο Λονδίνο η ACT-UP μπλόκαρε την είσοδο στο υπουργείο υγείας και κοινωνικής ασφάλισης. Η ACT-UP είναι ακόμα ενεργή στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες όπως και στην ελλάδα και αποτελεί μέρος του κινήματος για διεθνή δικαιοσύνη, προβάλλοντας τους τρόπους με τους οποίους η ελεύθερη αγορά των φαρμακοβιομηχανιών, αρνείται την πρόσβαση στις πιο αποτελεσματικές θεραπείες του ιού σε φορείς του τρίτου κόσμου και σε φτωχούς που ζουν σε κοινότητες της λατινικής Αμερικής.
Ο queer ακτιβισμός δεν έχει να κάνει μόνο με ζητήματα σεξουαλικότητας. Το queer αφορά τη χρησιμοποίηση του πάθους και της δημιουργικότητάς μας για να φτιάξουμε ένα καλύτερο κόσμο. Το queer έχει αναγνωρίσει ότι ο όρος LGBT (lesbian gay bisexual transsexual) αφήνει απ’ έξω περισσότερες αντιφρονούσες σεξουαλικότητες απ’ ότι περιλαμβάνει και αντιδρά στο να αποτελέσει η ταυτότητά μας άλλη μία ευκαιρία εμπορευματοποίησης από την αγορά. Επίσης, το queer δέχεται ότι έχει πλάκα να τα κάνουμε όλα αυτά. Φυσικά οι ριζοσπάστες queers το κάνουν αυτό χρόνια τώρα. Ήμασταν στο Greenham Common, στο Σιάτλ, στη Πράγα, στη Γένοβα. Συμμετείχαμε στο αντιπολεμικό κίνημα. Από το 1998 οι Queers for Reconciliation (queers για τη συμφιλίωση) οργώνουν μαζί με τους αυτόχθονες της Αυστραλίας κοινότητες για τη συμφιλίωση. Ήδη από το 2001 queers συμμετέχουν στην παρέλαση για την τιμή των gay στο Τελ Αβίβ ενάντια στην κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών. Τον περασμένο Νοέμβριο, στην Αργεντινή, μια ομάδα από trans ακτιβιστές συμμετείχαν στην παρέλαση για την τιμή των gay με βασικό σύνθημα ενάντια στη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου των αμερικανών (ALCA). Μαζί τους στην πορεία συμμετείχαν και πικετοφόροι εργάτες που αντιδρούσαν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τους αυστηρούς όρους που επιβάλει. Με τέτοιο κόσμο επιλέγουμε να είμαστε κοντά και όχι με τους πλούσιους και ισχυρούς gay που κάνουν χρήση της εξουσίας τους μέσα από τα πολιτικά γραφεία ή τις αίθουσες του χρηματιστηρίου για να υποστηρίξουν μια κοινωνία που ανέχεται τους «καλούς» μικροαστούς gay εις βάρους της μεγάλης μάζας των «ανυπόληπτων» queer.
Brought to you by the same motley crew who put together ANARQUIST, LA-DI-DAH, QUEERUPTION gatherings 1 & 4, FLAMING QUEERS parties, the EROTIC CABARET, various low-budget vegan cafés and film nights, radical queer self-defence classes, the pink pauper spoof paper & much more mischief …
July 2003
FURTHER INFO/ CONTACTS http://groups.yahoo.com/group/ladidah
Print Alt Queer History .pdf (English)
1Queer: στα αγγλικά σημαίνει αλλόκοτος, παράξενος αλλά και ομοφυλόφιλος. Κάτω από το όνομα queer συσπειρώνονται άτομα που δεν θεωρούν ότι η σεξουαλικότητάς τους ανήκει ή θα έπρεπε να ανήκει στις δύο μεγάλες κατηγορίες σεξουαλικοτήτων που όπως αυτές υπάρχουν στην κοινωνία (ένας πρόχειρος ορισμός), πληθ.: queers.
2Gay: στα αγγλικά σημαίνει χαρούμενος, από 1972 και την εξέγερση του Stonewall χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει τους ομοφυλόφιλους.
|